VPS'te Docker Container Verileri Nasıl Yedeklenir? Pratik Rehber
Container içinde tuttuğunuz verinin bir sabah kaybolduğunu fark etmek, Docker ile uğraşan herkesin korkulu rüyasıdır. Container silindiğinde, imaj güncellendiğinde veya disk arızası yaşandığında volume dışındaki her şey anında gider. Oysa doğru birkaç komut ve düzenli bir rutinle bu risk büyük ölçüde ortadan kalkar.
Bu rehberde bir VPS üzerinde çalışan Docker container'larının verilerini üç farklı yöntemle nasıl yedekleyeceğinizi, hangi durumda hangi yöntemin mantıklı olduğunu ve sık yapılan hataları bulacaksınız. Komutlar Ubuntu/Debian tabanlı bir sunucu üzerinden örneklenmiştir; ancak Docker'ın çalıştığı her Linux dağıtımında aynı mantık geçerlidir.
Önce Nerede Duruyorsunuz? Veri Türlerini Ayırt Edin
Yedeklemeye başlamadan önce verinin nerede yaşadığını bilmeniz gerekiyor. Docker'da veri üç yerde olabilir:
- Named volume:
/var/lib/docker/volumes/volume_adi/_dataaltında, Docker'ın yönettiği dizinler. En yaygın ve en doğru yöntem. - Bind mount: Sunucudaki bir dizini doğrudan container'a bağlamak (
-v /opt/app/data:/datagibi). Yedeklemesi en kolay olanı. - Container katmanı: Container çalışırken içine yazılan ama hiçbir volume'e bağlanmamış veri. Container silindiğinde bu veri gider; zaten bu durum kaçınmanız gereken anti-pattern'dir.
Sunucunuzdaki mevcut durumu görmek için:
docker volume lsdocker inspect -f '{{ json .Mounts }}' container_adi | python3 -m json.toolİkinci komut size container'ın hangi kaynak ve hedef dizinleri kullandığını net biçimde gösterir. Yedek planınızı buna göre kurun.
Yöntem 1: Volume Yedekleme (Standart Yöntem)
Bir volume'ü yedeklemenin en pratik yolu, geçici bir yardımcı container açıp içinden arşiv oluşturmaktır:
- Veri yazma işlemini durdurun ya da uygulamanın desteklediği şekilde tutarlılık sağlayın (örneğin MySQL için
FLUSH TABLES WITH READ LOCK, ama bunu container'ın kendi araçlarıyla yapmak daha güvenli — aşağıda değineceğiz). - Aşağıdaki komutu çalıştırın:
docker run --rm -v veri_volume:/data:ro -v /opt/backups:/backup alpine tar czf /backup/veri-volume-$(date +%F).tar.gz -C /data .Bu komut ne yapar? alpine imajından geçici bir container açar, volume'ü salt okunur (:ro) olarak bağlar, arşivi sunucudaki /opt/backups dizinine yazar ve çıkarken kendini siler. :ro flag'ini atlamayın; yedekleme sırasında yanlışlıkla veri yazma riskini ortadan kaldırır.
Arşivi doğrulamak için:
tar -tzf /opt/backups/veri-volume-2025-01-15.tar.gz | head -20Yöntem 2: Bind Mount Dizinlerinin Yedeklenmesi
Bind mount kullandıysanız işiniz kolay: veri zaten sunucunun dosya sisteminde duruyor. Standart tar veya rsync ile yedekleyebilirsiniz:
rsync -aAX --delete /opt/app/data/ /opt/backups/app-data/Burada dikkat edilecek iki nokta var. Birincisi, veritabanı gibi sürekli yazan uygulamaların dosyalarını canlıyken kopyalamak bozuk yedek üretir; uygulama düzeyinde yedek (dump) alın. İkincisi, --delete flag'i hedefteki fazla dosyaları siler — senkron yedek için faydalıdır ama hedef yolu yanlış yazarsanız ciddi hasar verebilir. Yazmadan önce yolu iki kez kontrol edin.
Yöntem 3: Veritabanı Container'larında Mantıksal Yedek
MySQL, PostgreSQL gibi veritabanları için dosya düzeyi kopyalama yerine uygulamanın kendi yedek aracını kullanmak çok daha güvenlidir:
docker exec db-container mysqldump -uroot -p"$(cat /root/.dbpass)" --single-transaction --all-databases > /opt/backups/db-$(date +%F).sqlPostgreSQL tarafında ise:
docker exec db-container pg_dumpall -U postgres > /opt/backups/pg-$(date +%F).sql--single-transaction (MySQL/InnoDB) sayesinde yedek sırasında hizmet kesintisi olmadan tutarlı bir anlık görüntü alınır. Bu dump dosyalarını sonrasında gzip ile sıkıştırmayı alışkanlık edinin; çoğu veritabanı dump'ı 5-10 kat küçülür.
Container'ın Kendisini mi Yedeklemeliyim?
Kısa cevap: hayır, gereksiz. Container geçicidir; asıl kalıcı olan imaj ve veridir. Yine de özel ayarlamalar yaptıysanız container'ın anlık durumunu kaydetmek isteyebilirsiniz:
docker commit container_adi yedek-uygulama:v1docker save yedek-uygulama:v1 | gzip > /opt/backups/uygulama-imaji.tar.gzİleri taşıma için docker load < uygulama-imaji.tar.gz yeterlidir. Ancak uzun vadede en sağlıklısı bir Dockerfile ve docker-compose.yml dosyalarını versiyon kontrolünde (Git) tutmaktır — bunlar sizin gerçek "kaynağınız" olur.
Sık Yapılan Hatalar
- Canlı veritabanı dosyalarını tar ile arşivlemek: Yedek görünür ama restore'da bozuk çıkar. Her zaman dump alın.
- Yedeği aynı diskte tutup işi bitmiş saymak: Disk giderse yedek de gider. Yedeği mutlaka sunucu dışına taşıyın (uzak sunucuya rsync, S3 uyumlu depo, ya da hosting sağlayıcınızın yedekleme servisi).
rsync -e ssh yedek.tar.gz kullanici@uzak-sunucu:/yedekler/yeterli bir başlangıçtır. - Restore testi yapmamak: Test edilmemiş yedek, yedek sayılmaz. Ayda bir, yedeği boş bir volume'e açıp uygulamanın ayağa kalktığını doğrulayın.
- Volume izinlerini hesaba katmamak: Container içinde UID 1000 ile çalışan bir uygulamanın dosyalarını root olarak yedekleyip root olarak geri açmak izin sorunlarına yol açar.
taryerinersync -aAXveyatar -pile izinleri koruyun.
Otomatik Yedekleme: Basit Bir Cron Kurulumu
Her şeyi elle yapmak sürdürülebilir değil. crontab -e ile her geze 03:00'te çalışan basit bir görev ekleyin:
0 3 * * * /opt/scripts/docker-backup.sh >> /var/log/docker-backup.log 2>&1Betik örneği (temel düzey):
#!/bin/bash
BACKUP_DIR=/opt/backups
docker run --rm -v app_data:/data:ro -v $BACKUP_DIR:/backup alpine tar czf /backup/app-$(date +%F).tar.gz -C /data .
find $BACKUP_DIR -name "app-*.tar.gz" -mtime +14 -delete
rsync -a $BACKUP_DIR/ yedek@uzak-sunucu:/docker-backups/Bu üç satırlık yapı yedek alır, 14 günden eskileri temizler ve sunucu dışına kopyalar. Log dosyasını birkaç hafta gözlemleyip hata çıkmadığından emin olun.
Kapanışta Hızlı Kontrol Listesi
- Veri volume'lerde mi duruyor? (
docker inspectile teyit edin) - Veritabanları için dosya değil dump yedeği alıyor musunuz?
- Yedekler sunucu dışına çıkıyor mu?
- Son restore testinizi ne zaman yaptınız?
- Dockerfile ve compose dosyalarınız Git'te mi?
Bu beş maddeyi düzenli tuttuğunuzda container kaybı artık felaket değil, birkaç dakikada çözülen bir operasyon olur. Hosting panelinizdeki otomatik yedekleme seçeneklerinin Docker volume'lerini kapsayıp kapsamadığını sağlayıcınızdan ayrıca teyit etmenizi öneririz; her sağlayıcının kapsamı farklıdır.